ਬਟਾਲਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨਾਲ ‘ਬਿਰਹਾ’ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ੀ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਅੱਜ (6 ਮਈ) 53ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਟਾਲਾ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
-
ਜਨਮ: ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ 1936 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਲੋਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
-
ਬਚਪਨ: ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਮੁਹੱਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਗਰ ਦਾਰਾ ਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਿਆ।
-
ਸਿੱਖਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੇਰਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਬਟਾਲਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਕਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ਼ਕ ਤੋਂ ‘ਬਿਰਹਾ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ’ ਤੱਕ
-
ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ: ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਧੂਰੇ ਪਿਆਰ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ।
-
ਉਸਤਾਦ ਦਾ ਸਾਥ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਡਤ ਬਰਕਤ ਰਾਮ ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਸਤਾਦ ਮੰਨਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ’ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
-
ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ: ਸਾਲ 1965 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ ‘ਲੂਣਾ’ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਲ
-
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਗੂੰਜ: 1964 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ‘ਅਜ ਧਰਤੀ ਕਾ ਬਾਬੁਲ ਮੋਇਆ’ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
-
ਪਰਿਵਾਰ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰੁਣਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ (ਮੇਹਰਬਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ) ਹਨ।
ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਇਗੀ
ਮਹਿਜ਼ 36 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 7 ਮਈ 1973 ਨੂੰ ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਇਹ ਸਿਤਾਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਬਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
